Kháng sinh trước phẫu thuật cấy ghép: bằng chứng Cochrane và ý nghĩa cho ghế khám của bạn
Một liều amoxicillin đơn trước mổ có khả năng giảm thất bại sớm ở cấy ghép đơn giản; bằng chứng cho các trường hợp ghép xương kèm theo còn thiếu — kê thuốc có trọng điểm và tư vấn rõ ràng cho bệnh nhân.
Việc kê kháng sinh trước phẫu thuật cấy ghép là thói quen phổ biến ở nhiều phòng khám. Công trình cập nhật của Cochrane tách hai câu hỏi quan trọng: cấy ghép đơn thuần (không ghép xương) và cấy ghép kèm ghép xương/nâng xoang. Ở nhóm không ghép xương, các thử nghiệm ngẫu nhiên cho thấy một liều amoxicillin uống trước mổ có thể giảm thất bại sớm: tỉ lệ thất bại xấp xỉ 80/1.000 không dùng kháng sinh so với 27/1.000 có dùng liều trước mổ, tương ứng NNT khoảng 19. Đây là lợi ích tuyệt đối vừa phải — nghĩa là bạn ngăn được khoảng một thất bại sớm sau mỗi 19 bệnh nhân điều trị theo cách này (Cochrane 2026).
Điểm rút ra cho lâm sàng
- Với cấy ghép đơn giản cho bệnh nhân khỏe mạnh, cân nhắc một liều amoxicillin trước mổ (thường 2 g uống 1 giờ trước) vì bằng chứng cho thấy giảm thất bại sớm (NNT ≈ 19).
- Không cần dùng liều kéo dài sau mổ cho các trường hợp rủi ro thấp; chỉ cân nhắc kéo dài khi có yếu tố nguy cơ (miễn dịch kém, ổ nhiễm trùng tại chỗ, ca ghép phức tạp) và ghi hồ sơ rõ lý do.
- Với cấy ghép kèm ghép xương hoặc nâng xoang, bằng chứng RCT chất lượng cao còn thiếu — nhiều hội đồng chuyên môn vẫn khuyên dùng kháng sinh quanh mổ cho các ca ghép, nên thảo luận lợi‑hại với bệnh nhân và tuân thủ chính sách chống lạm dụng kháng sinh địa phương.
Tài liệu tham khảo
- Interventions for replacing missing teeth: antibiotic prophylaxis for dental implant placement without bone augmentation procedures. Cochrane Database of Systematic Reviews (2026). DOI: 10.1002/14651858.CD004152.pub5
- Interventions for replacing missing teeth: antibiotic prophylaxis for dental implant placement with bone augmentation procedures (protocol). Cochrane Database of Systematic Reviews (2026). DOI: 10.1002/14651858.CD016385
- Is routine antibiotic prophylaxis warranted in dental implant surgery to prevent early implant failure? – a systematic review. BMC Oral Health (2024). DOI: 10.1186/s12903-024-04611-0
- Consensus Report on Preventive Antibiotic Therapy in Dental Implant Procedures: Summary of Recommendations from the Spanish Society of Implants. Antibiotics (2022). DOI: 10.3390/antibiotics11050655